Formularz NIP-1

Formularz NIP 1: działalność, ale nie przedsiębiorcy

Formularz nip wypełniany jest jako zgłoszenie identyfikacyjne nip lub aktualizacyjne nip przez osoby fizyczne prowadzące samodzielnie działalność gospodarczą pit, które nie są jednak przedsiębiorcami. Zmiany te wprowadzone są w związku z wejściem w życie zasady "jednego okienka" i rejestracji na podstawie formularza CEiDG-1. Podatnik uzyskujący status przedsiębiorcy w myśl przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, zgłoszenia identyfikacyjnego oraz aktualizacyjnego dokona na druku CEiDG-1. Stąd nie używa on, skierowany do tej pory do niego, NIP 1.

Co to oznacza w praktyce?

Przeznaczenie dla przedsiębiorców CEiDG-1 nie oznacza, że nip 1 stał się bezużyteczny. Oznacza to, że stosować go powinni ci wszyscy, którzy nie zostali zaliczeni do przedsiębiorców w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, jednak w myśl przepisów podatkowych, , nadal pozostają prowadzącymi działalność gospodarczą.

Problem pojawia się z ustaleniem, do której ustawy odsyła a ściśle ustawa wprowadzająca nip 1 - z dnia 13 października 1995 r.o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. 2004, nr 269, poz. 2681).
Teoretycznie postępowanie w sprawie nadania NIP jest prowadzone na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.), niemniej nie oznacza to, że definicja działalności gospodarczej musi pochodzić z tej ustawy.

Przez działalność gospodarczą w myśl ordynacji podatkowej rozumie się każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność - do przedsiębiorców.

Przyjęcie takiej definicji powodowałoby bowiem konieczność zgłaszania się do Urzędu Skarbowego na nip-1 dotyczy wszystkich podatników, również wynajmujących, rolników itd.

Wydaje się właściwszym odesłanie do definicji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w myśl której działalność gospodarcza oznacza działalność zarobkową

• wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
• polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
• polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł uzyskiwania

Przedsiębiorcą w myśl ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą, czyli zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły.

Oznacza to, że nip - 1 składają nadal ci wszyscy prowadzący działalność, którzy zostali wyłączeni z tej definicji w myśl przepisów USDG, np. osoby prowadzące działy specjalne produkcji rolnej. Ustawa nie odnosi się bowiem do działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów. Ten zakres działalności, który ustawa o PIT zaliczy do działalności gospodarczej, podlega zgłoszeniu na nip 1, z wyjątkiem osób wykonujących tę działalność wyłącznie w formie uczestniczenia w spółkach jawnych,
partnerskich, komandytowych lub komandytowo-akcyjnych (nip 3 oraz nip 2 dla spółki). Potwierdza to również definicja przedsiębiorcy, zawarta w ustawie o statystyce poublicznej, która wyraźnie rozróżnia te pojęcia.

Formularz wypełniany jest jako zgłoszenie identyfikacyjne lub aktualizacyjne przez osoby fizyczne prowadzące samodzielnie działalność gospodarczą, które nie są przedsiębiorcami. Jeśli jesteś przedsiębiorcą i zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej rejestrowałeś działalność gospodarczą, skłądasz obecnie CEiDG-1.

Nie korzystasz zatem z formularza, jeżeli:

• prowadzisz działalność w myśl ustawy o SDG
• prowadzisz działalność gospodarczą jako wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, komandytowo-akcyjnej, a poza uczestnictwem nie prowadzisz innej działalności gospodarczej. W tym przypadku niemniej sam, jako wspólnik, rejestrujesz własny numer ewidencji podatkowej (ewentualnie posiadając ten numer, nie dokonuje dodatkowych czynności w tym zakresie).

Kto, do kiedy?

Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie bez względu na rodzaj, a ponadto liczbę opłacanych poprzez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę i typy prowadzonej działalności gospodarczej, a ponadto liczbę prowadzonych przedsiębiorstw. A więc, jeśli podatnik uprzednio posiadał numer NIP, nie musi występować o nadanie mu kolejnego numeru w związku z prowadzoną działalnością. Musi jednakże uaktualniać dane objęte zgłoszeniem w związku z rozpoczęciem prowadzenia działalności.

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, którzy we własnym zakresie obliczają zaliczki na ten podatek albo we własnym zakresie opłacają go w formach zryczałtowanych, dokonują zgłoszenia identyfikacyjnego nie w późniejszym czasie niż w terminie złożenia pierwszej deklaracji dotyczącej tej zaliczki lub dokonania wpłaty zryczałtowanego podatku. Powinno się uznać, że aktualnie pomimo braku obowiązku składania miesięcznych albo kwartalnych deklaracji dotyczących zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, zgłoszenia powinno się złożyć łącznie w terminie wpłaty pierwszej zaliczki równoważnej terminowi składania deklaracji dotyczącej tej zaliczki.

Uaktualnienie danych

Przedsiębiorcy posiadają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym poprzez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego nie w późniejszym czasie niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.

Aktualizowanie danych zawartych w zgłoszeniu - musi dotyczyć wszystkich modyfikacji danych zawartych w zgłoszeniu od czasu zgłoszenia identyfikacyjnego albo ostatniego zgłoszenia aktualizacyjnego przekazanego do urzędu skarbowego do dnia składania zgłoszenia. W sytuacji formularza aktualizującego wpisywać powinno się wszelkie bieżące dane, a ponadto nadany uprzednio podatnikowi numer identyfikacji podatkowej z wyjątkiem numeru rachunku bankowego, jeśli nie uległ on przemianie.

W sytuacji aktualizacji danych z części B.1 (dane identyfikacyjne) powinno się oprócz tego podkreślić odpowiednie pozycje B.2 – przez co podaje się informacje o zmianach danych objętych zgłoszeniem aktualizacyjnym. Formularze można numerować, jeśli zachodzi konieczność złożenia kilku formularzy łącznie (duża ilość modyfikacji W sytuacji podawania większej ilości miejsc prowadzenia działalności powinno się korzystać w celu podania wszystkich miejsc z formularza NIP C ewentualnie sporządzić listę wszystkich adresów z zaznaczeniem powodu zgłoszenia każdego adresu. Możliwe jest także posługiwanie się załącznikiem NIP B w celu podania pozostałych numerów rachunków bankowych. W sytuacji adresu nieszablonowego powinno się podać go z możliwą dokładnością (np. sklep w przejściu podziemnym pod ulicą Garbarską).

Pamiętajmy, że składający CEiDG-1 - aktualizacji dokonują również na tym druku.

Identyfikacja podatnika - adres, miejsce zamieszkania a zameldowania

Dane identyfikacyjne wprowadza się do deklaracji na podstawie danych wskazanych w dowodzie osobistym. W sytuacji nieposiadania dowodu osobistego powinno się posłużyć się innym dokumentem potwierdzającym tożsamość danej osoby.
Deklaracja posługuje się pojęciami adresu miejsca zamieszkania, a dodatkowo zameldowania. Zwłaszcza adres miejsca zamieszkania będzie adresem korespondencyjnym, prawdopodobnie że składający zaznaczy, że korespondencja posiada trafiać na adres miejsca zameldowania albo na adres głównego miejsca wykonywania działalności. Adres miejsca zamieszkania ma możliwość być inny niż adres miejsca zameldowania. W zgodzie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. W tym samym czasie można posiadać wyłącznie jedno miejsce pobytu stałego. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem albo w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Zgodnie z art. 25 kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Oba te adresy powinno się odróżnić od adresu głównego miejsca wykonywania działalności, a ponadto adresy pozostałych miejsc wykonywania działalności (w tym także lokalizację magazynów, hurtowni i składów). Jeśli składający ma dwa adresy zameldowania: stałego i czasowego, podaje wyłącznie adres stałego zameldowania. W sytuacji gdy adres zamieszkania jest równocześnie adresem jego czasowego zameldowania w danym miejscu, powinno się podać jedynie adres zamieszkania.

Rachunek bankowy

Poz. B.7 wskazuje numer rachunku potrzebnego jedynie do otrzymania nadpłaty. Nie musi to być rachunek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podatnik nie posiada także obowiązku podawać takiego rachunku. W sytuacji nie wskazania danych zwrot nadpłaty będzie dokonywany za pośrednictwem poczty polskiej. Takim sposobem zgłoszenia zastosują zatem prowadzący działalność gospodarczą. W celu zgłoszenia stosują oni NIP 1.

Zasada pojedynczego okienka

Do powyższego dodajmy jeszcze, że wprowadzenie zasady pojedynczego okienka umożliwia na złożenie do urzędu gminy albo miasta druku CEiDG 1, na podstawie którego dane przedsiębiorcy są wysyłane wprost do właściwego dla podatnika urzędu skarbowego. W takiej sytuacji nie posiada konieczności dodatkowego składania deklaracji NIP 1. Dane| przesłane poprzez uzasadniony urząd gminy albo miasta mogą służyć zarówno nadaniu numeru identyfikacji podatkowej, jak i aktualizacji tego numeru. Właściwym będzie zatem rozliczenie się poprzez CEiDG-1 a nie poprzez nip-1 przy pit-36l.